Door: Petra van Eck

Bloemen zijn heel nuttig in de voedseltuin. Ze trekken insecten aan, verbeteren de bodem en sommige zijn eetbaar. In de zomer kun je onder andere groenbemesters zaaien, zaden verzamelen van uitgebloeide bloemen of eetbare bloemen plukken.

Groenbemesters zaaien

Groenbemesters zijn niet-dierlijke middelen die ervoor zorgen dat de bodem verbetert. Groenbemesting komt erop neer dat je in de nazomer planten zaait die onkruid onderdrukken of voedingsstoffen in de bodem brengen.
 

Afbeelding: Phacelia
 
Phacelia Tanacetifolia wordt ook wel bijenbrood of bijenvoer genoemd. Bijen en andere bestuivers zijn er namelijk dol op! De plant neemt stikstof op en als je deze later door de gerond werkt komt de stikstof weer vrij voor ander gewas. De wortels verbeteren de bodemstructuur en de grote hoeveelheid blad onderdrukt onkruid. Een heel veelzijdige plant dus die je nu in de zomer kunt zaaien. Het liefst staat ze in de volle zon. Ze is ook als snijbloem te gebruiken.
Een ander voorbeeld van een groenbemester is Gele Mosterd (Sinapsis alba). In tegenstelling tot wat de naam Alba doet vermoeden komen er gele bloemetjes aan dit gewas. Het is een snel groeiende plant die veel organische stof aan de bodem levert en onkruid goed onderdrukt. In de winter vriest het vanzelf dood. Let er wel op dat je Gele Mosterd samen met kolen in één vak zaait en niet in een ander vak in de groentetuin. Het is namelijk net als koolplanten gevoelig voor Knolvoet. Dit is een schimmelinfectie van de wortels waardoor deze knobbels gaan vormen. Samen zaaien met kolen en een goede vruchtwisseling beperkt het risico op Knolvoet. Ook deze planten zijn geschikt om in de zomer te zaaien.
 

Zaden verzamelen van uitgebloeide bloemen

Een aantal bloemen zijn nu uitgebloeid en gaan zaad zetten. Knip de uitgebloeide bloemhoofden af en doe ze in een papieren zak om verder te drogen. Na verloop van tijd vallen de zaden uit de bloemen. Je kunt de zaden bewaren in een enveloppe op een droge, en koele plek. Ze kunnen in het volgende voorjaar weer gezaaid worden om zodoende gratis nieuwe bloemen te krijgen. Bloemzaden zijn vaak oliehoudend en daarom lang kiemkrachtig, tot wel 10 jaar!

Eetbare bloemen verzamelen

Gebruik steeds onbespoten bloemen zodat je ze veilig kunt eten. De bloemen van Bieslook hebben een pittige uiensmaak.
 

Afbeelding: Vlier
 
Vlier (Sambucus Nigra) bloeit meestal in juni. De bloemschermen zijn zowel rauw als gekookt te
gebruiken. Pluk de bloemen van Lavendel vóórdat ze open gaan en daarna kun je ze het beste laten drogen. De gedroogde bloemen zijn te gebruiken in zowel zoete als hartige gerechten. Ze zijn wel overheersend van smaak, dus gebruik ze liefst met mate.
Margrieten zijn echte insecten-magneten. Ze helpen door het lokken van bestuivers om de opbrengst van courgettes, bonen of aardbeien te vergroten. Ze zijn sterk en onderhoudsarm en kunnen goed tegen droogte. De ongeopende bloemen kun je gebruiken als kappertjes en de witte bloemblaadjes zijn te gebruiken in zoete en hartige gerechten. Je kunt ook thee zetten van de bloemen.
Van Komkommerkruid (Borago Officinalis) kun je de bloemen in een salade gebruiken.  De bloemen smaken lichtjes naar komkommer.

Bloemen koppen

Om planten langer te laten bloeien kun je de uitgebloeide bloemen weg knippen, ook wel koppen genoemd. Snoei steeds tot een volgend bladpaar terug, zodat de plant daar weer kan uitlopen. Een nuttig weetje: uitgebloeide Dahlia-bloemen hebben een gepunte vorm terwijl de knoppen die nog gaan bloeien een ronde vorm hebben.
 

Enkelvoudige versus meervoudige bloemen

Bloemen met enkelvoudige blaadjes zijn in tegenstelling tot dichte bloemvormen veel toegankelijker voor bestuivers en daardoor nuttiger in de voedseltuin. Hier wil je het de insecten zoveel mogelijk naar de zin maken en met hun hulp een betere opbrengst krijgen van het voedselgewas. Let er op dat de bloemen vruchtbaar zijn, dus voorzien zijn van stampers en/of meeldraden, steriele bloemen zijn namelijk onbruikbaar voor insecten. Niet alle bestuiving vindt plaats door insecten, tomaten bijvoorbeeld worden door de wind bestoven. Als je tomaten in een kas kweekt moet je de planten regelmatig even aantikken om de wind na te bootsen.

Bronnen

www.gardenersworldmagazine.nl
www.debolster.nl
https://groeikracht.cosun.nl/factsheets/gelemosterd
www.eenmoestuin.nl
Moestuincursus van Vitaverda
Afbeeldingen: commons.wikimedia.org