Herfstklussen in de voedseltuin (2025)

Door: Petra van Eck

Herfst!

Het is weer tijd voor de paddenstoelen om uit de grond te schieten! Veel paddenstoelen die in het wild groeien zijn giftig en het is dus zeer af te raden om deze te plukken en te eten. Heb je zin om zelf eetbare paddenstoelen te kweken, dan volgt hier een handleiding.

Zelf paddenstoelen kweken

Er zijn verschillende manieren om zelf paddenstoelen te kweken: met behulp van speciale kweeksets, in de volle grond of op een boomstam.

Wat heb je nodig?

Bij paddenstoelen oogst je eigenlijk de vruchtlichamen van bepaalde schimmels. Net als planten hebben deze schimmels specifieke omstandigheden nodig om te groeien en paddenstoelen te ontwikkelen. Voor elke ruimte en tuin is er wel een manier om paddenstoelen te kweken.

Koop bijvoorbeeld een kweekset waarin ‘paddenstoelenbroed’ zit (dit zijn de sporen die zich ontwikkelen tot paddenstoelen). En zorg ook voor iets waar de paddenstoelen op kunnen groeien (dit is het groeimedium), zoals houtkrullen, koffiedik of stro. Of bereid plantbedden of bakken voor met mest of compost. Een andere optie is om onlangs omgehakte boomstammen te gebruiken als groeimedium. Daar kun je dan voorbereide, houten deuvels of pluggen met paddenstoelenbroed in tikken.

Op de afbeelding: Hygrobe Conica ; deze paddenstoel is zwak giftig en kan darmstoornissen veroorzaken. Cantharelle Cibarius of Hanenkam; deze paddenstoel is eetbaar. Hygrophoropsis Aurentiaca of Valse Hanenkam. Op internet staan tegenstrijdige berichten over de giftigheid van deze paddenstoel. In geval van twijfel: niet eten.

Waar kun je paddenstoelen kweken?

Paddenstoelen kun je het beste onder een overdekking kweken zodat je de temperatuur en vochtigheid kunt regelen. Ze hebben een optimale groeitemperatuur van ongeveer 15°C. De temperatuur mag niet onder de 10°C of boven de 20°C komen. Een garage, schuur of kelder zijn perfecte plaatsen waar de paddenstoelen uit de zon kunnen groeien.

Ook buiten kun je paddenstoelen kweken in voorbereide bedden, op composthopen of op boomstammen. Hierbij is het weer belangrijk dat de paddenstoelen uit het licht staan en in de schaduw kunnen groeien.

Paddenstoelen kweken in de volle grond of in bakken

Voor het kweken van paddenstoelen heb je een specifieke bodem nodig, namelijk een groeimedium dat voedingsrijk is en vocht vasthoudt. Traditioneel werd paardenmest gebruikt voor het kweken van paddenstoelen. Als je paardenmest gebruikt, maak er dan eerst een hoop van en schep deze om de paar dagen goed door. Houd dit twee weken aan. Pas als de hoop goed is afgekoeld, kun je het gebruiken voor je paddenstoelen. Paardenmest vind je tegenwoordig ook in kant-en-klare mengsels voor het kweken van champignons. Een voorbeeld van een kant-en-klaar mengsel is Champost; dit bevat paardenmest, kippenmest, gecomposteerd stro en kalk.

Je kunt ook koffiedrab gebruiken voor het paddenstoelen kweken.

Stappenplan: paddenstoelen kweken in volle grond of bakken

Met dit stappenplan kun je buiten of binnen aan de slag met het kweken van de paddenstoelen. Kweek bijvoorbeeld oesterzwammen, champignons, morielje of shiitake.

  1. Zorg ervoor dat je groeimedium vochtig is.
  2. Pak het paddenstoelenbroed erbij en verdeel het over de oppervlakte van je groeimedium. Meng het vervolgens door elkaar tot op 5-8 cm diepte.
  3. Dek het geheel af met een vochtige krant.
  4. Na een paar weken verschijnt er een wit, draadvormig mycelium (dit is een groep schimmeldraden). Haal dan de krant eraf en bedek het mycelium met een mengsel dat voor de helft uit tuinaarde of compost bestaat en voor de helft uit kalk. Maak hiervan een laag van 2-3 cm dikte bovenop het mycelium.
  5. Geef water om de grond goed vochtig te houden. Gebruik hiervoor een tuinslang of gieter met een fijne broes.
  6. Na enkele weken zouden de eerste paddenstoelen moeten verschijnen.

Paddenstoelen kweken op stam

Je hebt maar een paar dingen nodig om paddenstoelen op stam te kweken, namelijk een stam met een diameter van ongeveer 10-15 cm en een lengte van 45-60 cm, een boor, geprepareerde deuvels en eventueel een hamer. Deuvels zijn de paddenstoelen-pluggen waar de specifieke paddenstoelen uit groeien. Gebruik voor de stam bijvoorbeeld eiken-, beuken-, of elzenhout. De stammen zijn kant en klaar te koop, evenals de deuvels.  Sommige paddenstoelen hebben een voorkeur voor een bepaalde houtsoort, bijvoorbeeld een oesterzwam groeit graag op een stam van een berk of van een esdoorn.

  1. Leg de boomstam op zijn zij. Later zetten we hem rechtop.
  2. Boor gaten in de lengte van de boomstam, zo’n 15 cm uit elkaar en in rijen met 8 cm tussenruimte.
  3. Steek de deuvels helemaal in de gaten.
  4. Plaats de boomstam op een schaduwrijke plek, bijvoorbeeld onder bomen of struiken.
  5. Zorg ervoor dat de boomstam vochtig blijft.
  6. Het kan tot 18 maanden duren voordat de eerste paddenstoelen verschijnen.

Champignons kweken uit steeltjes

Hiervoor heb je de steeltjes van champignons nodig, koffiedik, turfvrije potgrond en een bak.

Zo kweek je nieuwe champignons uit overgebleven steeltjes:

  1. Meng wat potgrond met koffiedik. Een laag van 2 cm is al voldoende.
  2. Zet de steeltjes in het grondmengsel en zorg er daarbij voor dat de bovenkant van het steeltje boven de grond blijft steken.
  3. Zet de bak op een warme en vochtige plaats.
  4. Nu is het afwachten. Als de grond te droog wordt kun je een klein beetje water toevoegen met een plantenspuit.

Geniet van je zelf gekweekte eetbare paddenstoelen!

Bronnen

Tekst: Https://Paddenstoelenman.nl; https://Gardenersworldmagazine.nl/groene-school; https://nl.wikipedia.org

Afbeelding: www.commonswikimedia.org